Breid je collectie uit met een Library of Things
Een "Library of Things" (LoT) is een uitleenbibliotheek, maar dan voor gebruiksvoorwerpen. Denk aan gereedschap, keukenapparaten, kampeerspullen of muziekinstrumenten. Het is duurzaam, sociaal en trekt een heel nieuw publiek naar de bibliotheek.
Wereldwijd breiden steeds meer openbare bibliotheken hun collectie uit met niet-alledaagse materialen. Overweegt jouw bibliotheek om een LoT te starten, of zoek je inspiratie om een bestaande collectie uit te breiden? Dit stappenplan helpt je op weg.
Aan de slag in 5 stappen
Het is verleidelijk om direct spullen te gaan verzamelen, maar de meest succesvolle collecties beginnen met een goed plan. Vraag leden en buurtbewoners waar zij behoefte aan hebben. Zodra je een lijst met ideeën hebt, kun je aan de slag met deze vijf stappen.
1. Onderzoeken en plannen
Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden. Kijk hoe andere bibliotheken dit aanpakken. In Nederland vind je bijvoorbeeld al veel succesvolle 'zadenbibliotheken' (zoals bij de Bibliotheek Eemland, KunstenHuis Idea, de Bibliotheek Rivierenland, de Bibliotheek Heusden en Stadkamer Zwolle). Ook in Duitsland is de Bibliothek der Dinge enorm populair. Maak een plan waarin je de doelen, de doelgroep en het budget vastlegt. Vergeet niet om duidelijke regels op te stellen voor het uitlenen, te-laat-boetes, schade en onderhoud.
2. Financiering en middelen verzamelen
Begin klein. Kies één of twee categorieën om mee te starten en bouw de collectie langzaam uit. Zo kunnen zowel de leden als je collega's wennen aan het nieuwe proces. Vraag subsidies aan, zoek donaties of organiseer een inzamelingsactie in de buurt. Ook lokale bedrijven sponsoren vaak graag materialen (zoals gereedschap van de lokale bouwmarkt).
3. Opbouwen, lanceren en promoten
Kies een mooie, zichtbare locatie in de bibliotheek voor de presentatie van de spullen. Bedenk ook goed hoe je kwetsbare items (zoals elektronica) veilig verpakt en opslaat. Ben je er klaar voor? Plan een feestelijke opening! Gebruik lokale media, flyers en sociale media om de nieuwe dienst onder de aandacht te brengen. Berichten over onverwachte leenobjecten zorgen online vaak voor heel veel leuke reacties.
Tip: Zet je Library of Things in de Wise-catalogus
Maak het je leden zo makkelijk mogelijk. Wist je dat je niet-alledaagse materialen gewoon kunt toevoegen aan de Wise-catalogus? Door bijvoorbeeld spellen of een e-reader in te voeren als materiaal, kunnen leden deze via de website of de app zoeken, reserveren en lenen. Precies zoals ze dat met een boek doen.
4. Meten en evalueren
Houd het gebruik en de feedback goed bij. Wordt een item heel vaak stuk teruggebracht of is het te ingewikkeld in gebruik? Dan kun je besluiten om het uit de collectie te halen of alleen voor gebruik ín de bibliotheek aan te bieden. Evalueer regelmatig de uitleencijfers, de onderhoudskosten en de reacties van gebruikers. Flexibiliteit is hierbij het sleutelwoord.
5. Onderhouden en uitbreiden
Houd de spullen in goede staat door ze regelmatig te controleren en te repareren. Loopt het project goed en is het beheer onder controle? Dan is dit het perfecte moment om je collectie verder uit te breiden op basis van de wensen van je leden.
Ideeën voor een Library of Things
Weet je niet waar je moet beginnen? Deze ideeën zijn geïnspireerd op succesvolle collecties wereldwijd:
-
Zaden en planten
Voedsel en planten kweken is een sociale activiteit die perfect bij bibliotheken past. Bij een zadenbibliotheek kunnen mensen zaden 'lenen', planten kweken en na de oogst weer nieuwe zaden terugbrengen.
-
Koken en bakken
Veel bibliotheken bieden speciale bakvormen, pastamachines of wafelijzers aan. Dingen die je vaak maar één keer per jaar gebruikt. Sommige bibliotheken hebben zelfs een 'specerijenbibliotheek' om mensen te helpen nieuwe smaken te ontdekken.
-
Sport en recreatie
De bibliotheek is de perfecte plek om buitenactiviteiten aan te moedigen. Denk aan het uitlenen van badmintonsets, visgerei, kajaks of zelfs zwemvesten voor kinderen en honden.
-
Technologie en gadgets
Videogames zijn al jaren populair, maar denk ook eens aan het uitlenen van een GoPro-camera, een warmtebeeldcamera (om tocht in huis op te sporen) of een apparaat om oude fotonegatieven te digitaliseren.
-
Huisdieren (en robotkatten!)
Er zijn bibliotheken die hondenspeeltjes uitlenen. De Eugene Public Library in Amerika leent zelfs robotkatten uit. Het spinnen van deze katten is therapeutisch en biedt een gevoel van rust voor mensen die geen echt huisdier kunnen verzorgen.
Van telescopen tot een galajurk. Van boormachines tot ukeleles... er is van alles mogelijk. Hoe ga jij jouw gemeenschap helpen?
Meer leren over de Library of Things?
Dit artikel is geïnspireerd op het artikel Expanding collections with a Library of Things van WebJunction.
Nog meer weten? Bekijk dan het (Engelstalige) webinar Library of Things: The What, Why, and How of Lending Objects en ontdek alle handige bronnen en voorbeelden die op die pagina genoemd staan.
Toekomstbestendig met Wise
Ontdek hoe bibliotheeksysteem Wise openbare bibliotheken ondersteunt in hun verandering naar een actieve bibliotheek midden in de samenleving.