In 7 dagen naar een gebruikersgerichte bibliotheek
Een bibliotheek die haar gebruikers centraal stelt, bouwt aan een toekomst waarin iedereen zich welkom voelt en zich kan ontwikkelen. Wil jij meehelpen aan een bibliotheek die ruimte biedt voor iedereen?
Dit zevenstappenplan helpt je om in één week de basis te leggen voor een gebruikersgerichte bibliotheek. Of je nu al goed op weg bent of juist op zoek bent naar praktische handvatten: elke dag brengt een concrete stap om je publiek nog beter te bereiken en te bedienen.

Maandag: Valideer je kennis
Weet jij wat je gebruikers van de bibliotheek vinden en verwachten? Kijk welke middelen je hebt om dit te achterhalen. Denk aan vragenlijsten, gebruikerspanels, landelijke statistieken van Bibliotheekinzicht in Nederland of Bib Analytics in Vlaanderen. Vul dit aan met data uit Wise. Analyseer bijvoorbeeld statistieken over uitleenpatronen en ontdek waar je gebruikers mist. Wie bereik je wel en wie nog niet? Dit geeft een eerste, helder beeld van je publiek.
Dinsdag: Vraag je af wie je nog niet kent
Je kent je trouwe bezoekers waarschijnlijk goed, maar wie ontbreekt er nog? Maak een lijst van minder goed bereikbare groepen, zoals nieuwe Nederlanders, werkzoekenden of jongeren. Laat je inspireren door data over gebruikers die sporadisch inloggen of bepaalde materialen minder vaak lenen. Ga met hen in gesprek. Stel vragen als “Wat zou je willen vinden in de bibliotheek?” of “Wat heb je nodig om goed mee te kunnen doen in de samenleving?”. Luister actief en verken behoeften die variëren van leesplezier tot digitale vaardigheden.
Woensdag: Breng de gebruikersreis in kaart
Hoe gebruiken verschillende mensen de diensten van de bibliotheek? Maak een overzicht van de belangrijkste groepen gebruikers en teken hun 'klantreis' door de bibliotheek en online uit. Gebruik hierbij data: hoe vaak bezoeken ze de bibliotheek en wat lenen ze? Denk ook aan momenten waarop hun behoeften veranderen, bijvoorbeeld de overgang van kind naar jongvolwassene of van werkzoekende naar werkende. Zo zie je precies waar de bibliotheek een steunpunt kan zijn in hun ontwikkeling.
Donderdag: Deel je inzichten
Bespreek je bevindingen met een collega en gebruik data om je inzichten te ondersteunen. Samen kunnen jullie trends ontdekken en bepalen welke aanpassingen nodig zijn om gebruikers nog beter te ondersteunen. Houd het eenvoudig en richt je op kansen die de bibliotheek inclusiever maken en direct aansluiten bij de verzamelde gegevens.
Vrijdag: Bouw een gebruikersgerichte strategie
Met je nieuwe inzichten kun je een strategie bouwen (of verbeteren) die écht gericht is op de behoeften van je gebruikers. Betrek je team erbij en gebruik de data om trends te illustreren. Samen creëer je een gedragen plan dat de bibliotheek toegankelijk houdt voor een steeds groter en diverser publiek. Zo kun je altijd aantonen dat jullie beslissingen zijn gebaseerd op feiten over gebruikersbehoeften en uitleenpatronen.
Zaterdag: Klaar om te experimenteren?
Wat kun je deze maand nog uitproberen om de betrokkenheid te vergroten? Kies één idee om te testen. Denk aan een nieuw gebruikerspanel, een workshop voor basisvaardigheden of een activiteit op locatie. Gebruik data om te meten hoe effectief het experiment is. Het succes zit hem in het leren en aanpassen op basis van feedback, niet in het direct ontwerpen van de perfecte aanpak.
Zondag: Ga naar de mensen toe
Waar zijn jouw (potentiële) gebruikers te vinden? Denk aan een ontmoetingscentrum in de wijk, scholen of lokale evenementen. Neem een dienst of specifiek materiaal mee om ter plekke te delen. Houd bij wie je bereikt en welke materialen de meeste interesse wekken. Dit helpt je om in de toekomst nog gerichter te plannen en je bereik te vergroten.
Luister, pas aan en herhaal
Luisteren en data vormen samen de kern van een gebruikersgerichte bibliotheek. Door regelmatig te vragen “Wat betekent succes voor onze gebruikers?” en dit te onderbouwen met gegevens uit je systeem, zorg je ervoor dat jouw diensten en collecties blijven aansluiten bij de behoeften van de gemeenschap. Zo groeit de bibliotheek als ontmoetingsplek, inspiratiebron en leergemeenschap voor iedereen.
Geef jezelf een week om te starten en neem daarna de volgende stap. Een gebruikersgerichte aanpak is uiteindelijk niets anders dan een aaneenschakeling van kleine, datagestuurde stappen richting een bibliotheek voor iedereen.
Toekomstbestendig met Wise
Ontdek hoe bibliotheeksysteem Wise openbare bibliotheken ondersteunt in hun verandering naar een actieve bibliotheek midden in de samenleving.